Satın Alma RehberiSatın Alma Rehberi

Elektro Gitar Satın Alma Rehberi

Satın alma rehberi hazırlayın



Anahtar kelimeler:   Elektro  |  Gitar  |  Fender  |  Cort  |  Ibanez

Elektro gitarınızı seçerken; ağaç özellikleri, metal aksamı, elektronik aksamı ve üretim yeri-işçilik gibi faktörleri göz önünde bulundurmalısınız. Bu dört unsur, almak istediğiniz elektro gitarın kalitesini ve fiyatını oluşturur. Farklı müzik tarzları için farklı elektro gitar tipleri tercih edilir, çok ana hatlarla ayırırsak Rock-Blues /Heavy Metal/Jazz tarzları başlıklarında toplayabiliriz. Gitar üreticileri arasında Fender, Gibson, Ibanez, Jackson, PRS, Yamaha, Gretch, Parker Fly, Washburn, Cort, Dean, Kramer, Hammer, gibi akla gelen büyük firmaları sayabiliriz.

Gitar gövde(body) ve sap(neck) kısımlarından oluşur. Gövde, üzerinde köprü, manyetikler, pickguard(manyetiklerin vidalandığı plaka) elektronik aksam gibi elemanları bulundurur. Sap ise üzerinde perde demirlerini kulakçıkları, trus rod (sap eğimini dışbükey ve içbükey olarak ayarlamamızı sağlayan, sapın içinde uzanan metal çubuk) bulundurur. Sapın akord kulakçıklarını bulunduran en uç kısmına headstock (kafa) denir, çeşitli akord burgu düzenleri (3-3, 6 burgu tek sıra, 4-2)barındıran çeşitli kafa biçimleri vardır. Altköprüden akord yapılabilen, akord burgusu ve kafa kısmı olmayan (steinberger tipi) gitar modelleri de vardır. Gövde için de sap için de birçok ağaç seçenekleri mevcuttur bu ağaç kombinasyonları gitarın ses özelliklerine, görünüşüne ve dayanıklılığına etki eder. Gövde ve sap için, ağacın yanısıra kompozit, plastik, hafif metal-aliminyum gibi malzemeler de zaman zaman denenmektedir.

Ağaç Özellikleri(Wood)

Yukarıda belirttiğimiz gibi ağaç seçenekleri hem sese hem görünüşe; hem ağırlığa hem de dayanıklılığa etki eder. Gövde ve sap ağaçları olarak iki kısımda bahsedebiliriz.

Gövdeler tek cins ağaçtan oluşabileceği gibi, farklı ağaç türlerinin beraber kullanılması ile de üretilmiş olabilir, Burada dikkat edeceğimiz nokta mümkün olduğunca mdf ya da laminat presleme ile elde edilmiş gövdelerden kaçınmaktır, düşük fiyatlı olan gitarlarda çokça rastlamak mümkündür. Bu tarz gövdeler genelde kalın ve tek bir katı renk ile (genelde siyah ve koyu renkler) boyanır, preslenen ek yerleri veya hoş olmayan görünüm gizlenmiş olur. Tabi ki maliyeti düşürmek açısından bu tarz üretimler de olacaktır ki, başlangıç için hesaplı gitarlar alınabilsin. Gövde Ağacı kaliteli olan gitarlar zaten marka olarak da fiyat olarak da kendini belli eden gitarlardır, bu tarz kaliteli ağaçlı gitarlarda transparan boyaları daha çok görürsünüz, zira üretici kaliteli ağacı saklamak yerine sergilemeyi tercih eder, bazı kaliteli ağaçların göze hitap eden doğal desenleri vardır. (örnek: flame maple, quilted maple, koa)en yaygın gövde ağaçları Alder(kızılağaç) Mahogany(maun) Ash(dişbudak) Basswood (ıhlamur) denilebilir. Katı ve içi dolu gövde (solid body) ve İçinde boşluklar içeren jazz tipi gövde (hollow body) temel gövde çeşitleridir. Hollow body gövdelerde klasik ve akustik gitarlara benzer mantıkta gövde içinde sesin rezonansı için boşluklar vardır, ses deliği benzeri veya F deliği (f hole) denen açıklıklarda gitarın üst kısmında yer alır.

Saplar da tek parçadan oluşabildiği gibi değişik ağaç cinslerinin bir araya gelmesi ile de üretimiş olabilir. Tek parça olanların en bilineni sarımsı açık renkli maple (akça ağaç) saplardır. Yaygın olan diğer sap çeşitleri, tellerin ve perdelerin bulunduğu üst kısım(tuşe-fingerboard diye söz edilir) ve arka kısmın birleşmesinden oluşan modellerdir. Abanoz(ebony) tuşe - Maple arka , Rosewood(gül ağacı) tuşe - Maple arka , ya da bunların maun arka lı olanları en yaygın olanlardır. ses özelliklerinden bahsedersek, parlak ses verenden mat ses verene göre Maple-Rosewood-Ebony diyebiliriz. Parlak seslerin tercih edildiği country ve blues tarzında tercih edilen maple sap, mat bas karakterli gitar tonlarının yaygın kullanıldığı jazz müzikte fazla tercih edilmeyebilir, bu yüzden jazz için üretilen iyi gitarların çoğunda abanoz(ebony) tuşe görmemiz normaldir. Bu seçenekler tamamen gitar çalanın zevkine ve tarzına kalmıştır, katı kuralları ya da olmazsa olmazları yoktur. Maple saplar perde değişimi-tesfiye açısından abanoz veya rosewood a göre daha narindir, açık renkli olmasından dolayı görsel olarak da zamanla yıpranmış-kararmış görünür, kimi bu görüntüyü sever. Rosewood ve abanoz olanlarda temizleyici kimyasalları kolayca kullabilirken akça-maple saplarda bozulma yapabilme olasılığından dolayı bu ürünleri kullanamayız. Bir kaç parça değişik karakterde ağacın birbirine yapıştırılmasıyla oluşan (tuşe dışındaki arka kısımdan bahsediyoruz) saplar da mevcuttur, hem estetik görünüm hem de sapın dönme olasılığına karşı direnç gösterdiğinden bu tarz saplar da tercih edilir, sese olumlu etki ettiği de söylenir. Gitar üzerindeki ses aralıklarını belirleyen perde dediğimiz metal çubuklar da tuşe dediğimiz kısma çeşitli yöntemlerle çakılırlar. Düzgün perde işçiliği notaların doğru sesleri çıkarmalarını sağlar. Perde yüksekliği ve perde tipleri de, çalma stiline etki eden unsurlardır. Perde işçiliğinin düzgün olmasına mutlaka dikkat etmeliyiz ki, sesleri doğru alabilelim, gereksiz tel cızlamaları gibi problemlerle karşılaşmayalım, tel yüksekliğimizi düzgünce ayarlayabilelim.

Gitarın ağacı zamanla kuruduğundan pahalı gitarlar genelde en kuru ve en eski ağaç stoklarından üretilir. Eski model bilinen marka gitarlar da hem tarihi özelliği hem de ağacının kuruluğundan dolayı aranır ve yüksek fiyatlıdır. Ağacın cinsi sese etki ettiği gibi gitarın ağırlığına da etki eder. Mesela bazı maun (mahogany) ve dişbudak (ash) türleri normal ve hafif iken, bazı türleri gerçekten ağırdır ve uzun süren askılı kullanımlarda bedeni yorar, bu yüzden ağır gitarlar geniş askı ile kullanılmalı, ağırlığın etkisi azaltılmalıdır. Gitarların kuru ortamlarda, kaliteli kılıf ve kutularda saklanması gerekir ki ağaç yapısı zarar görmesin. Nem ve rutubet özellikle sap ağacında eğilmeler yapabilir (ağaç dönmüş-ağaç çalışmış denir) bu eğilmeler de seslerin olması gerektiğinden farklı ve yanlış çıkmasına sebep olur, çalınmasını da zorlaştıracak etkileri olabilir. (fazla iç bükey sap, fazla dış bükey sap kaynaklı aşırı yüksek tel, perdelere çarpan ve cızırdayan tel, vs)

Gövde ve sapların çeşitli birleşme çeşitleri de vardır. Bunların bilinenleri Bolt On (vidalı) Set Neck (yapıştırma) ve Neck Thru Body (uzun sap ağacına eklenen gövde kanatları) denen stillerdir. Vidalı saplar gövdeye çeşitli sayılarda vidalarla tutturulan saplardır, avantajı sapın sökülebilme, yenilenebilme ya da tamir edilebilme kolaylığıdır.(Fender tipi) Yapıştırma saplar gövdeye kuvvetli ağaç tutkallarıyla tutturulur, Neck thru body de sap ağacı kafa kısmından gitarın sonuna kadar devam eder, yanına gövdeyi oluşturan kanatlar yapıştıralarak eklenir. Neck Thru Body ve yapıştırma birleşimler, vidalı saplardaki pratik tamir-yenileme avantajlarına sahip değildir ancak telin daha güçlü titreşmesine sebep olduğu ve sesin güçlü ve uzun çıkmasına (sustain) yardımcı olduğu gerekçesiyle tercih sebebi olmaktadır. (Gibson tipi)

Metal Aksam(Hardware)

Metal aksam gitarımızın çalınabilirliğine, görünümüne ve sesine direk etki eder.

En önemli unsur kaliteli akord burgularıdır. Kaliteli akord burguları(kulak ve tuner da deriz) düzgün bir üst eşik (grafit ,bilyalı, kilitli) ile kullanıldığında akord stabilitesini arttıracaktır. Teller, gitar çaldığımızda, vuruş veya tel çekme şiddetimize göre ileri geri hareket etmektedir. ileri yada geri hareket eden tel eski yerine gelmediğinde akord kaçmış olur. Kaliteli kulaklar ve bu hareketi kolaylaştıran kaliteli bir üst eşik iyi bir gitarın en önemli şartlarındandır. Kilitli akord burgusu modelleri de mevcuttur, teli sarmadan gerektiği kadarını geçirerek ve vidayla sabitleyerek fazlasını keseriz böylece pratiktir, zamandan tasarruf etmemizi sağlar. Bilinen markalar arasında schaller, groover, sperzel, kluson sayılablir.

Metal aksamın diğer önemli elemanı da köprü (bridge) dir. Sabit ve hareketli olarak temel bir ayrım yapabiliriz. Sabit köprülerde tremolo kolu bulunmaz. Gövdeye sabitlenmiş olması ve ağaca temas eden yüzeyinin geniş olması nedeniyle sesin süreklilik ve uzama (sustain) özelliğine olumlu etkisi olduğu söylenir. Tremolo kolu kullanılmayan bir gitarda, teller ileri geri hareket etmeyeceğinden akord stabilitesi açısından daha verimlidir. Tremolo kolu kullanılan modellerin de bilinenleri Floyd rose tipli olanlar ve wilkinson tipli olanlardır. Genelde bu köprüler 2 ana vida aracılığyla gövdeye sabitlenir ve hareketlidirler, Tremolo kolunu aşağı yukarı oynattığımızda yaylar vasıtasıyla hareket ederler, çeşitli sesler-efektler elde etmemize olanak sağlarlar. Floyd Rose tipli olanlarda her tel ince akord ayarı yapmamıza olanak sağlayan küçük vidalar bulunur, üst eşik (nut) kısmından da alyan vidalarla kilitli bir aparat ile kullanılır.

Askı butonları da gitara askı takmamızı sağlayan elemanlardır. Kilitli olan modelleri kullanılırsa gitarın askıdan kurtulup düşmesine engel olunur, güvenlik sağlar. Ayrıca kablo girişleri, (jack plate) sap bağlantı plakası (neck plate) ve her türlü vidalar da metal aksamın elemanlarıdır. Temel aksam renkleri krom(chrome) siyah(black) Altın kaplama-parlak sarı (gold) renkleridir. Zamanla oksitlenme yapacağından mutlaka hardware-metal aksam bakımı iyi yapılmalıdır. Siyah olanlar paslanmayı daha az gösterir, bu açıdan görünüş avantajı sağlar. Altın Gold modeller görünüş açısından güzel görünse de, mutlaka zamanla beyazlamaktadır bu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Elektronik

Elektronik aksam, manyetikler, volume ve ton potları-düğmeleri, piller-pil yuvaları, bağlantı kabloları, jack-kablo girişleri, switchler (manyetik seçme düğmeleri) gibi elemanların bütünüdür. Single ve humbucker (hum cancelling, dip gürültü önleyici) dediğimiz iki ayrı genel tip (midi manyetikler ve piezo gibi manyetikler daha nadir olduğundan) manyetik tipi vardır.Single manyetikler tek çubuk gibi görünen tiptir, üzerinde kutup başları görünen veya görünmeyen (klasik fender tipi yada lace sensor tipi, lipstick-metal boru görünümlü) tipleri bulunur. Humbucker lar ise iki adet single ın yanyana birleşmiş hali gibi görünür yada kapaklı modelleri ile dikdörtgen bir blok gibi görünürler. Humbuckerların avantajı dip gürültünün çok az veya hiç olmamasıdır. Single (fender strat tipi) ya da humbucker (gibson) tipi manyetiklerin birçok modeli vardır, volume dereceleri, aktif pasif (aktifler pil destekli enerji beslemesi ile çalışırlar) olma durumları, ses karakterleri, ve dip gürültü seviyesinde farklılıklara göre çalanın stili, müzikal tercihi doğrultusunda seçilirler, çalana göre, gitarın ağaç yapısına göre, kullanılan pedal-ekipman tarzı şeylere göre farklılık göstereceklerinden genelde deneme yanılma yöntemi ile ile uygun kombinasyon bulunur. Single ve humbucker lar beraber de kullanılabililer, sadece single ya da humbucker kombinasyonları olarak da bulunabilirler. Beraber kullanılacak manyetiklerin çıkış güçleri, karakterleri, sapa yakın mı, köprüye yakın mı, ortada mı kullanılacağı, hangi değerde volume ve ton potlarıyla uyum sağlayacağı, ne çeşit bir manyetik seçme switch ile kullanılacağı çok önemlidir bu yüzden uzmanlara danışarak modifiye yapılmalıdır. Kaliteli potlar, kaliteli switchler, kablo girişleri ve manyetiklerin işi bilen birileri tarafından doğru lehimleniş olması gitarın ses kalitesi açısından hayatidir, gitar alırken iç bağlantılarıyla oynanmışsa nasıl oynanmış ne şekilde manyetik değiştirilmiş ve lehimlenmiş mutlaka incelenmelidir. Kimi dipgürültülü olmasına rağmen ton karakterini sevdiğinden single tipli olanları kimi de yüksek volüm ve dipgürültü olmama seçenekleri sunmasından dolayı humbuckerları tercih eder. Mesela stüdyo kayıt ortamında dipgürültüsü istenmeyen birşeydir, ama dip gürültüsü engelleyen harici pedallar- elektronik ekipmanlar da bulunmaktadır. Tamamen kişisel tercihe kalmıştır. Bilinen manyetik firmaları arasında DiMarzio, Seymour Duncan, EMG, Lace, Bill Lawrence, ilk akla gelenlerdendir. Bir çok çeşit ile de hem ses hem görüntü-renk, aktif(pilli)- pasif gibi tercihler sunarlar.

 

Üretim Yeri-İşçilik

Üretim yeri ve işçilik kaliteye, fiyata direk etki eder. Büyük firmalar üst ve kaliteli modellerini Amerika, Kanada, Japonya veya avrupa ülkelerinde yapıp; orta kalite, ucuz ve başlangıç modellerini genelde Çin, Endonezya, Kore gibi ülkelerde yapmaktadır. Japon markası olan Ibanez ve Kore kökenli Cort u istisna olarak ayırırsak (her iki firma da çok kaliteli üretimler yapmaktadır) üretim yerine göre şöyle bir kalite sıralaması yapabiliriz

(sıralamayı tamamen kişisel fikirlerimi ve tecrübemi kullanarak yaptım, istisnalar olabilir.)

Kalite 1- Amerika, Japonya, Kanada (ya da avrupa ülkeleri)

Kalite 2- Meksika, Kore

Kalite 3-Endonezya

Kalite 4- Çin, Taiwan

Büyük firmaların üst düzey kalite ve fiyat>orta düzey kalite ve fiyat>başlangıç seviyesi düşük kalite ve fiyatlı modellerinin üretim yeri dağılımı genelde yukarıda belirttiğim şekildedir.

Büyük firmaların çeşitli fabrikasyon ürünlerinin yanısıra, Dünyanın bir çok yerinde daha az sayıda, el yapımı oranının yüksek olduğu, seçme ve özel malzemelerin kullanıldığı kişiye özel de üretim yapan firmalar vardır. Tabi ki kalite ve işçilik açısından bir benzeri olmayan gitarlar ürettiklerinden fiyatları da kaliteleri gibi bir hayli yüksektir.

Ağaç kalitesi, kuruluğu, deseni, boyanma tarzı, estetik duruşu, kaliteli elektronik ve metal aksam kullanımı, üretim şekli (el yapımı kullanma oranı, fabrikasyon oranı) üretim azlığı çokluğu (nadir ve az sayıda üretilen özel modeller) gitarın fiyatını tabi ki direk olarak etkilemektedir. Ne kadar para ödersek o kadar kalite satın alırız, ama nadiren elimize öyle ucuz ama öyle rahat çalınan gitarlar geçer ki bazen çok para versek bile o tarz bir gitarı bulamayabiliriz. Malzeme - üretim ile ilgili bilimsel kalite faktörleri olsa bile en önemli faktör o enstrumanı sevmemiz, rahat çalabilmemiz ve memnun kalmamızdır. Gitar satın alırken vuruktan çizikten daha çok, akord kaçırıp kaçırmama durumuna, akord kulaklarının kalitesine, metal aksamın aşınma ve pas durumuna, elektroniğinin temizliğine, değiştirilmiş modifiye edilmiş ise; ne şekilde hangi koşullarda yapıldığına, bilinçli-uzman biri tarafından değiştirilip değiştirilmediğine, bakımının yapılıp yapılmadığına, kılıfta yada kutuda korunma durumuna-çalınabilirliğine- sapın durumuna- dikkat etmeli seçimlerimizi bütçemiz doğrultusunda bu kriterlere dikkat ederek yapmalıyız. Gitarların gerek ağaç gerekse elektronik ile ilgili problemlerinde, ayarlatılmasında -eğer konuya gerçekten hakim değil isek- mutlaka uzman olan kişilere başvurmalıyız, aksi takdirde geri dönmesi zor hasarlara sebep olabilir, madden ve manen zarar görebiliriz.

Umarım bu genel bilgiler, elektro gitar satın alan ya da satan gittigidiyor kullanıcılarına alım ve satımda verim ve kolaylık sağlar. Düzgün ve temiz duran, telleri yeni, elektroniğine-sapına-metal aksamına bakım ve ayar yapılmış, kılıfı ve kutusu olan, iyi korunmuş gitarlar her zaman daha rahat satılacak ve tercih edilecektir. Bu özellikleri gösteren ve açıklayan yazılar, fotolar, ses ve video linkleri gibi unsurlar da alıcı için seçim yapmasında büyük kolaylık sağlayacak, detaylı kriterlere sahip bir konu olan enstruman seçiminde soru işaretlerinin azalmasına sebep olacaktır.

Müzik dolu günler diliyorum,

Teşekkürler.

groover

 

Rehber tarihi: 17/05/2009  (11/09/2013  tarihinde güncellenmiştir.)

Rehber No: 176

Oylayan 20 kullanıcının tamamı bu rehberi faydalı buldu.
Bu rehberi faydalı buldunuz mu? 
Evet   Hayır

Başa dön

Satın alma rehberi hazırlayın